İstatistik İçin Sektörler ve Çalışma Yapısı
9 Eylül 2019
İstatistik Analiz Programları ve Bunlarla Uygulanan İstatistik Analizleri
9 Eylül 2019

İstatistik Bilimi Tarihi

İstatistik Biliminin Tarihi Gelişimi

İstatistik Bölümü Kısa Tarihçesi:

İstatistik örneklem bilimidir. Bir ölçüm kümesindeki gözlem değerlerinin bir diğerinden nasıl bir farklılık gösterdiğinin belirlenmesi ve neden böyle bir farklılığın olduğu istatistiğin ana ilgi alanlarıdır.

istatistiğin temeli matematik ve olasılık olmakla beraber uygulama alanı çok geniştir. İstatistikçilerle araştırma labaratuarlarında, devlet dairelerinde, reklam şirketlerinde ve üniversitelerin dersliklerinde karşılaşabiliriz.

istatistik uygun ve etkin bir şekilde kullanılırsa bir doğa olayını çok net bir şekilde açıklayabileceği gibi böyle bir olayı modellemekte de başarılı olabilir. Daha gelen bir ifade ile istatistiksel teknikler:

  • a- Olanları betimlemekte ve/veya
  • b- Ne olacağını öngörmekte kullanılır

Olasılık:

Olasılık kavramının ne zaman ortaya çıktığı bilinmemekle birlikte çok eski çağlarda bile şansa (olasılığa) dayalı oyunların oynandığı bilinmektedir. Arkeolojik kazılarda o dönem insanı tarafından kullanılmış bol miktarda aşık kemiği çıkmaktadır. Bu kemiklerin bu kadar çok kullanılmış olması ile ilgili iki hipotez kurulabilir:

  • 1- Kullanan kişiler ayak fetişizminden muzdarip kişilerdi,
  • 2- Aşık kemikleri dini törenlerde veya bir çeşit kumar oynama aracı olarak kullanılırdı.

Bu hipotezlerin hangisinin doğru olduğu bilinmesek de 2 numaralı hipotezin doğru olduğu konusunda kararlı olabiliriz. Eski anadolu medeniyetlerinde, bu kemiklerin her yüzüne bir numara verilip, beş tanesini bir arada atıldığında üste gelen yüzlerdeki numara gurubuna bağlı olarak hangi tanrıdan nasıl bir ricada bulunulacağına karar verilirmiş.

Zamanla aşık kemiğinin yerini bizim tavla zarı dediğimiz zarlar aldı. M.Ö. 2000’ li yıllarda gelişmiş olan Musur medeniyeti kalıntıları arasında kilden yapılmış zarlar bulundu. Kartlarla ortaya çıkan olasılık oyunları 14. Yüzyılda ortaya çıkmıştır. Tavla türü şans oyunlarının da ortaya çıkışı aynı döneme rastlar.

Olasılık kavramı ile ilgili ilk modelleme 16. Yüzyılda ortaya konmuştur. İlk modelleme denemesi matematikçilerin en eksantriği olduğuna inanlınan Cardano’ dur. İnanılması güç bir kumar tutkusu olan Cardano temel eğitimini Tıpta yapmış olmasına rağmen bu tutkusu sayesinde olasılıkla ilgili ilk matematiksel modeli oluşturmuştur. Buradan itibaren istatistik ile ilgili ipi Blaise Pascal, Fermat, Christiaan Huygens, Aritotle, Quetlet göğüslemiştir.

Quetlet olasılık teorisinin İnsan Davranışlarını açıklamakta kullanılabilecek bir araç olduğunu gören ilk bilim insanıdır. 19. Yüzyılda istatistiğin gerekliliğine en büyük katkıyı yapan kişidir ve 1874’ te öldüğü sırada istatistik modern çağına ulaşmıştı.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir