İstatistik Alanında İş Olanakları ve İstatistikçiler için Bilgiler
8 Eylül 2019
İstatistik Bilimi Tarihi
9 Eylül 2019

İstatistik İçin Sektörler ve Çalışma Yapısı

istatistik bölümünün diğer bölümlerle ilişkisi ve istatistik danışmanlık sürecinin işleyişi

Bu yazımıza ilk olarak istatistik alanının diğer bölümlerle ilişkisini belirterek ve çoğu istatistik uzmanının bildiği bir durumu tekrar paylaşarak başlamakta fayda görüyorum.

İstatistik Alanının Diğer Bölümlerle İlişkisi

İstatistiğin diğer bölümlerle olan ilişkilerinden doğan kavramlar şu şekilde gösterilebilir:

  • Ekonomi + İstatistik = Ekonometri ,
  • Psikoloji + İstatistik = Psikometri ,
  • Tıp + İstatistik = Biyoistatistik ,
  • Sosyoloji + İstatistik = Sosyometri ,
  • Tarih + İstatistik = Kliometri …

(Kaynak: Wikipedia)

Biyoistatistik (Tıp Alanında İstatistik)

Biyoistatistik, istatistik biliminin en güzel kullanım alanlarından biridir. Biyoistatistik bilimi, tıp alanına ve dolayısıyla insanlar için çok önemli bir kavram olan sağlık açısından fayda sağlayacak çalışmaların sonuçlandırılmasında veya değerlendirilmesinde önemli bir role sahiptir.

Biyoistatistik hizmet alanı, doktor, diş hekimi, veteriner, biyolog, diyetisyen, psikolog ve hemşirelere ait yayın, makale, uzmanlık tez çalışmaları, doktora tezleri, vaka sunumu ve benzeri çalışmaları kapsamaktadır.

Diş hekimliği Alanında İstatistik

Biyoistatistik, Diş hekimliğinin her branşında yaygın olarak kullanılmaktadır. Ağız ve Çene cerrahisi, Ortodonti, Periodontoloji, Protetik diş tedavisi, Endodonti ve benzeri uzmanlık alanları için yapılan tez çalışmalarınızın her aşamasında bir istatistik uzmanı ile araştırma planlaması ve analizleriniz için çalışmakta fayda bulunmaktadır.

Psikiatri Alanında İstatistik

Psikiyatri, tanı koymada, klinik verilerin (biyokimyasal değişkenler) yanı sıra diğer alanlara nazaran ölçeklerin daha sık kullanıldığı bir branştır. Bu nedenle psikiyatrik ölçek uygulamalarına ilişkin analizler, bu konuda uzman kişilerce yapılmalıdır.

Psikiyatrik ölçeklerin çok kullanılıyor olması yeni ölçek arayışları getirmektedir. Yurt dışında uygulanan ölçeklerin Türkçeye uyarlanmasına ilişkin Geçerlilik ve Güvenilirlik çalışmaları da sıkça yapılmaktadır.

Adli Tıp Alanında İstatistik

Adli Tıp uzmanları, yaralanma/ölüm/hukuki ihtilaf gibi durumlara ait adli soruşturmalarda olayların tıbbi yönlerini aydınlatmak için, kurban, şüpheli ve olaydan etkilenen üçüncü şahısların tıbbi durumunu dökümante ederler. Olayın niteliğine göre tek başlarına ya da diğer branş uzmanları ile konsülte ederek adli tıbbi raporlar hazırlarlar.

Bu nedenle, Adli tıp diğer tıp bilimlerine nazaran sosyolojik alanda toplanan verileri sebebiyle, değişik istatistik ve biyoistatistik analizleri gerektirir konulara sahiptir.

Hemşirelik Alanında İstatistik

Hemşirelik çalışmalarında, klinik verilerin (biyokimyasal değişkenler) yanı sıra diğer alanlara nazaran anket uygulamaları ve ölçeklerin daha sık kullanılmaktadır. Bu nedenle yeni ölçek geliştirme ve yurt dışında uygulanan ölçeklerin Türkçe’ye uyarlanmasına ilişkin geçerlilik ve güvenilirlik çalışmaları sıkça uygulanmaktadır.

Anket uygulamalarının değerlendirilmesinde istatistik yöntemlerin kullanımı önemli yer tutmaktadır.

Ekonometri Alanında İstatistik

Ekonometri çalışmalarında, istatistik önemli yer tutar. Ekonometrik modellemeler sonucunda oluşturulan tahminler, ülkeler için ekonomik politikaların belirlenmesinde dahi etkilidir.

Zamana ve coğrafik bölgeye bağlı ekonomik göstergeler (GSMH, endeksler vb) ile ileriye yönelik tahminlerin oluşturulmasında istatistiksel modeller (Zaman serisi modelleri, Trend analizi, Regresyon analizi, Forecast analizleri ve benzerleri) kullanılmaktadır.

Eğitim, Spor, Sosyal Bilimler Gibi Diğer Alanlarda İstatistik

Eğitim alanında yapılan çalışmaların değerlendirmelerinde istatistiğin yeri çok önem taşır. Eğitim sektöründe ölçme değerlendirme yapılabilmesi için genellikle anket uygulamaları kullanılır. Çalışmalarda nedensellik ve sonuçlara getirilecek yorumlar, doğru istatistik tekniklerin kullanımının önemini arttırmaktadır.

Spor alanında yapılan çalışmalara ait data (veriler), gerek elden gerekse internet üzerinde uygulanan anketlerden elde edilmekle beraber, sporcular üzerinde yapılan fiziksel ve demografik verilerden elde edilir. Bu yüzden spor alanında da istatistik son yıllarda oldukça önemli yer tutmakta ve kullanımı oldukça yaygınlaşmaktadır.

istatistik analiz, istatistik danışmanlık ve tez istatistiği piyasalarının değerlendirilmesi

istatistik uzmanları olarak çalışmanın planlanmasından başlayan ve istatistik değerlendirmelere kadar uzanan süreçteki bilgi eksikliğinin, sağlıklı sonuçlara ulaşılmasına engel teşkil ettiğini gözlemlemekteyiz. Bu nedenle ideal olarak yapılacak istatistiksel çalışmalarda, planlama aşamasından itibaren tüm sürecin uzman kişilerin danışmanlığında yürütülmesi gerektiğine inanıyoruz.

Bu konuda istatistik analizleri ekibi ‘ de dahil olmak üzere birçok serbest çalışan istatistik uzman grubu ve istatistik danışmanlık şirketleri bulunmakta. Bu bağlamda istatistik analiz, danışmanlık gibi hizmetlere ihtiyaç duyan kişilerin mevcut piyasa kalabalığında tercihlerini ve elemelerini çok iyi yapması gerekmektedir.

İstatistik analiz, planlama ve raporlama çalışmalarında olması gerekenler nelerdir?

İnternet pazarında varolan şirketlerin ve serbest istatistik uzmanlarının genel olarak kullandıkları sloganlar bazında tüm istatistiksel çalışmaları düşünürsek:

İstatistik danışmanlık, istatistik analiz, tez ve makale analizleri, biyoistatistik analizler, veri analizi, araştırmalar ve daha çoğaltılabilecek (çoğu aynı şeyin farklı kelimelerle kullanımı olsa da) tüm istatistiksel hizmetlerde genel olarak izlenmesi gereken yapı şu şekilde özetlenebilir.

Örneklem Sayısının Belirlenmesi

Çalışmaya alınacak örneklem sayısının belirlenmesi (Power/Güç Analizi) Yöntemler:

  • Kitleden, örneklem seçiminin yapılması.(Çalışma süresi baz alınarak hesaplanacaktır.)
  • Çalışmaya benzerlik gösteren literatüre atıf yapılarak belirlenmesi.
  • Pilot çalışma yapılarak belirlenmesi.
  • Cohen’in etki büyüklüğü kriterlerine göre belirlenmesi

Veri Girişi / Veri Tabanının Oluşturulması

Çalışma verilerinin toplanması, veritabanının oluşturulması (Excel, SPSS, NCSS vb. ):

  • Veritabanın oluşturulması
  • Verilerin bilgisayar ortamına aktarılması – Anket girişlerinin yapılması
  • Veri girişinden kaynaklı ve/veya olgulara bağlı hataların düzenlenmesi
  • Keşfedici veri analizi (EDA) ile uç değerlerin belirlenmesi /düzenlenmesi

Veri analizi / istatistik Değerlendirme

Soruların ve Hipotezlerin kurulması.

Çalışma Türünün Belirlenmesi:

  • Randomize Klinik Çalışmalar (RCT);
  • Intention to treat analizi (ITT)
  • As treated analizi (AT)
  • Per protocol analizi (PP)

Değişkenlere ait dağılımların belirlenmesi:

  • Tanımlayıcı istatistiklerin belirlenmesi
  • Boxplot grafik yöntemi
  • Normallik analizi testleri
  • Verilere gerekli dönüşümlerin uygulanması (Log, ln, Karekök ..)

İstenilen analizlere ait varsayımların incelenmesi (Homojenlik, Heteroscedasticity) .

Grup sayısı ve değişkenlerin türünün belirlenmesi.

Yukarıdaki tüm kriterler göz önüne alınarak çalışma için kullanılacak istatistiksel analizlerin uygulanması.

istatistik Raporlama

Uygulanan analizlerden elde edilen sonuçların tablo haline getirilmesi ve tablolarda görülen sonuçların yazılı olarak kişilerin kolayca anlayabileceği şekilde yorumlanması.

Elde edilen sonuçların grafik şeklinde gösterimi.

Materyal-Method bölümünün istatistik incelemeler kısmının oluşturulması.

1 Yorum

  1. Levent dedi ki:

    Bir istatistik uzmanı olarak mezun olduktan sonra, kazanç sürecimi nasıl şekillendirebileceğim ve istatistik analiz konularında yazınız benim için çok aydınlatıcı oldu.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir